Technologie geeft de wereld en het leven van mensen steeds meer vorm. Toch heb ik nog geen goede uitgebreide website gezien die zich richt op de filosofie van de techniek.
Maar ik kan hem gemakkelijk gemist hebben natuurlijk: het web is groot. Dat zou jammer zijn, omdat er heel wat filosofen zijn - en niet alleen in Nederland - die zich daar op hoog niveau mee bezig houden.
Waarderingen van techniek - zo zie je aan het boek Die Bewertung des technischen Fortschritts van Van der Pot - zijn sterk verbonden met hoe je de ontwikkeling van de mens ziet, met hoe je naar het verleden of naar de natuur kijkt.
Als je de ontwikkeling van mensen ziet als een weg omhoog uit het dierlijke bestaan, als ontplooiing van typisch menselijke mogelijkheden, als een weg om te overleven met slimme middelen, dan zie je technische middelen positief. Het onderliggende motief is dat mensen hun eigen lot en leven in de hand willen krijgen. Beheersing en controle van de natuur met alle mogelijke middelen moet de onzekerheden van het menselijk bestaan opheffen.
Maar kijk je met heimwee terug naar een tijd waarin alles ideaal en in harmonie was, naar een oertoestand, naar de oorspronkelijke natuurtoestand, als je het verkeerd vindt dat mensen afhankelijk worden van die middelen en van de buitenwereld, of dat ze het zich te gemakkelijk maken, dan ben je meestal negatief over technische middelen. Het onderliggende motief hier is dat mensen bescheiden moeten zijn, zich moeten schikken in hun lot. Dat motief zie je in religieuze levensbeschouwingen waar mensen als zondig worden gezien en het daarom getuigt van hoogmoed en zelfoverschatting wanneer mensen alles technisch willen sturen. Maar je vindt het motief ook bij mensen die gewoon een groot respect voor de natuur hebben.
Vanaf het begin is er in ieder geval het besef dat je technische middelen voor goede of slechte doelen kunt inzetten. Wanneer je zegt: gebruik de middelen verstandig, zeg je in feite: gebruik technische middelen rationeel en niet geleid door allerlei emoties. Verder: Alle nieuwe technische verworvenheden brengen nieuwe gevaren en slechte gevolgen met zich mee.
Laatst gewijzigd: 26-08-2011